In een eerdere blog over bedrijfsbeëindiging bespraken we drie mogelijke routes om een bedrijf te beëindigen, onder meer via turboliquidatie. In deze blog gaan we dieper in op belangrijke aandachtspunten bij een turboliquidatie en op de risico’s op bestuurdersaansprakelijkheid als die punten niet goed in acht worden genomen.

Hoe werkt een turboliquidatie?

Bij een turboliquidatie houdt de vennootschap onmiddellijk op te bestaan, zonder dat een reguliere vereffening van haar vermogen plaatsvindt. Dit is alleen toegestaan als de vennootschap op dat moment geen baten meer heeft. Een turboliquidatie is daarmee een versnelde afwikkeling waarbij geen vereffenaar of curator wordt benoemd. Daardoor vindt in beginsel geen voorafgaande controle plaats op het handelen van het bestuur in de aanloop naar en tijdens de liquidatie.

Sinds de inwerkingtreding van de ‘Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie’ gelden aanvullende en vooral strengere spelregels. Als bestuurder ben je verplicht verantwoording af te leggen bij de Kamer van Koophandel, schuldeisers actief en aantoonbaar te informeren en belanghebbenden inzage te geven in alle relevante stukken, zoals de balans, de staat van baten en lasten en een toelichting op de ontbindingsbeslissing. Ook moet je duidelijk maken waarom er geen baten meer zijn en hoe de nog aanwezige middelen zijn aangewend. Dat lijkt misschien een administratieve formaliteit, maar juist op deze punten gaat het in de praktijk vaak mis, met mogelijk persoonlijke aansprakelijkheid tot gevolg.

Wanneer is het bestuur aansprakelijk?

Niet elke fout van een bestuurder leidt automatisch tot bestuurdersaansprakelijkheid. Daarvoor is vereist dat de bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt. De kernvraag is of een redelijk handelend en bekwaam bestuurder onder dezelfde omstandigheden anders zou hebben gehandeld.

Een aantal omstandigheden kan aanleiding zijn voor bestuurdersaansprakelijkheid:

1. Turboliquidatie terwijl er wel baten zijn: als de vennootschap nog baten heeft, moet in beginsel een reguliere ontbindingsprocedure met vereffening worden gevolgd. Wordt desondanks toch een turboliquidatie ingezet, dan kan het bestuur onder omstandigheden een ernstig verwijt worden gemaakt. Dit geldt in het bijzonder wanneer de aanwezige activa niet volgens de wettelijke rangorde van schuldeisers zijn verdeeld, of zelfs helemaal niet zijn aangewend om schuldeisers (naar rato) te voldoen. In dergelijke gevallen ligt bestuurdersaansprakelijkheid al snel op de loer, zeker wanneer het bestuur onvoldoende onderzoek heeft gedaan naar nog aanwezige baten of bewust heeft nagelaten deze te gelde te maken ten behoeve van de gezamenlijke schuldeisers.
   
2. Selectieve betaling: een bestuurder mag doorgaans zelf bepalen welke schuldeisers wanneer en in welke volgorde worden betaald. Zodra echter wordt besloten de onderneming te beëindigen en duidelijk is dat het beschikbare vermogen onvoldoende is om alle schuldeisers volledig te voldoen, verliest de bestuurder die keuzevrijheid. Vanaf dat moment moet hij zich primair richten op de belangen van de gezamenlijke schuldeisers en handelen conform de wettelijke rangorde. Het selectief (niet) betalen van specifieke schuldeisers, en in het bijzonder het wél bevoordelen van gelieerde partijen, brengt dan een reëel risico op persoonlijke aansprakelijkheid met zich mee. Dit geldt des te meer wanneer de bestuurder wist of behoorde te weten dat andere schuldeisers hierdoor onbetaald zouden blijven of in hun verhaalpositie zouden worden benadeeld.
   
3. Onvoldoende inspanning en gebrek aan transparantie: als een turboliquidatie ertoe leidt dat schuldeisers in beginsel geen reële mogelijkheid meer hebben om hun vordering te verhalen, rust op de bestuurder een verzwaarde zorgplicht. Indien de bestuurder zich onvoldoende inspant om (latente) baten te genereren of te gelde te maken, vorderingen (gedeeltelijk) afboekt als oninbaar zonder voorafgaande en aantoonbare incassopogingen, en schuldeisers niet tijdig, volledig en actief informeert over de financiële situatie, de ontbinding en de aanwending van de beschikbare middelen, handelt hij in beginsel ernstig verwijtbaar. Dit geldt in het bijzonder als de bestuurder nalaat een deugdelijke administratie te voeren en te bewaren, geen transparant en controleerbaar financieel overzicht verschaft en/of informatie achterhoudt om bepaalde (gelieerde) partijen te bevoordelen ten koste van de gezamenlijke schuldeisers.

Samengevat

Een turboliquidatie kan een efficiënte manier zijn om een bv zonder baten te beëindigen, mits strikt wordt voldaan aan alle wettelijke voorwaarden en transparantieverplichtingen. Het is nadrukkelijk geen middel om onder betalingsverplichtingen uit te komen. Het bestuur moet zorgvuldig onderzoeken of er nog baten zijn, schuldeisers volledig en tijdig informeren en de beschikbare middelen conform de wettelijke rangorde aanwenden. Wie desondanks selectief betaalt, informatie achterhoudt of schuldeisers bewust benadeelt, loopt als bestuurder een reëel risico op persoonlijke aansprakelijkheid.

Neem contact op

Twijfel je of een turboliquidatie in jouw situatie de juiste route is, of wil je sparren over de risico’s en mogelijke alternatieven? Neem dan gerust contact op met Jurato. We denken graag met je mee, analyseren jouw specifieke situatie en begeleiden je stap voor stap bij een zorgvuldige afwikkeling.