Updates ruimtelijk bestuursrecht: over de (weer) uitgestelde inwerkingtreding Omgevingswet en de tussenstand bouwvrijstelling stikstof

Het was geen echte verrassing: de invoering van de Omgevingswet wordt weer uitgesteld. Minister de Jonge heeft de beoogde invoeringsdatum gewijzigd van 1 januari 2023 naar 1 juli 2023. Enkele weken geleden maakte Arjan Lubach hier nog een item over (zie link: hier), de minister gaf bij iedere twijfel aan: “1 januari, Yes, it is”. Na veler verzoeken van ambtenarij, lagere overheden en twijfels bij de Eerste Kamer over het onderliggende ICT-systeem, is er nu toch weer voor gekozen om de Omgevingswet opnieuw uit te stellen.

Wat betekent dit voor u? In eerste instantie onzekerheid. Gemeenten reageren hier verschillend op. Sommige gemeente hebben een stop gezet op het in behandeling nemen van projecten onder de huidige wetgeving. Wellicht dat deze stops nu weer worden opgeheven. Verder zullen plannen, waarbij reeds is geopteerd voor de nieuwe Omgevingswet, ofwel op de lange baan worden geschoven, ofwel alsnog worden omgezet om door te gaan onder de huidige wetgeving. Vertraging ligt hoe dan ook voor de hand.

Kansen zijn er echter ook: door dit uitstel is het langer mogelijk om nog gebruik te maken van de huidige wetgeving én te bekijken of uw (voorgenomen) project meer mogelijkheden heeft onder oude of juist de nieuwe wetgeving. Wilt u hier weten wat de (ontwikkel)mogelijkheden zijn? Vraag naar onze Vastgoedscan, hiervoor kunt u contact opnemen met ons kantoor

Bouwvrijstelling stikstof

Op 1 juli 2021 is de bouwvrijstelling stikstof ingegaan, om in geval van bouw, sloop en eenmalige aanleg van een (bouw)werk (tijdelijke activiteiten) een vrijstelling voor de gevolgen van de stikstofdepositie tijdens de bouwfase te geven. Stikstofuitstoot tijdens het ‘gebruik’ van het bouwwerk telt wel mee, maar is in veel gevallen uiterst klein (bv. wonen).

Op dit moment loopt er een zaak hierover bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State, aangaande het Porthos project te Rotterdam (opslag en afvang van CO2). Bij voorstel van deze vrijstelling waren de Afdeling Advisering van de Raad van State en het Planbureau voor de Leefomgeving al uiterst kritisch. De splitsing van de stikstofuitstoot in bouw en gebruik is namelijk waarschijnlijk niet toegestaan onder Europees recht. Indien de Afdeling een streep door de vrijstelling haalt, dan is voor ieder project weer een AERIUS-berekening nodig. Gezien het tekort aan adviseurs, zullen daardoor veel projecten stil komen te liggen.

Wellicht dat er voor dit specifieke project nog een uitzonderingsgrond is: het is namelijk een project dat bij draagt aan het tegengaan van klimaatverandering. In dat geval zal het wachten worden op nieuwe zaak bij de Afdeling: van bijvoorbeeld een woningbouwproject kan immers niet worden gesteld dat dit klimaatverandering tegen gaat. De uitspraak staat ingepland op woensdag 2 november 2022. Wij volgen deze ontwikkelingen op de voet en zullen hierover te zijner tijd opnieuw berichten.